به خانواده دادگر بپیوندید


Email/ایمیل
Name/نام

خطر اخراج مادر چهار فرزند به دلیل اقامت غیر قانونی

مطالعه “رویه قضایی”Case study یا پرونده‌هایی که در گذشته رسیدگی و در مورد آن‌ها رای صادر شده است، اهمیت تفسیر و اعمال قانون و تعدد آرای قضات در...

805
805
Share

مطالعه “رویه قضایی”Case study یا پرونده‌هایی که در گذشته رسیدگی و در مورد آن‌ها رای صادر شده است، اهمیت تفسیر و اعمال قانون و تعدد آرای قضات در دادگاه‌های بدوی و تجدید نظر را به ما نشان می‌دهد. در همین راستا، شما را به خواندن پرونده خانم میویس بیکر Mavis Baker به طرفیت وزیر شهروندی و مهاجرت کانادا دعوت می‌کنیم که یکی از جالب‌ترین پرونده‌ها در زمینه درخواست اقامت در کانادا از طریق “دلایل بشردوستانه و دلسوزانه” Humanitarian and Compassionate Grounds به شمار می‌رود.

خلاصه پرونده
خانم بیکر، شهروند جاماییکا، با ویزای گردشگری وارد کانادا شد و به صورت غیر قانونی و به مدت یازده سال به کار خدمتکاری درمنازل مشغول شد. دولت پس از کشف این موضوع، بلافاصله دستور اخراج او را از خاک کانادا صادر کرد. وی چهار فرزند در کانادا به دنیا آورده بود که حاصل ازدواج نبودند و شهروند این کشور محسوب می‌شدند. دو نفر از آن‌ها تحت نگهداری و مراقبت وی بودند و دو تن دیگر نیز به لحاظ عاطفی به او وابسته و مرتب با هم در تماس بودند. خانم بیکر با توسل به “دلایل بشردوستانه و دلسوزانه” و به موجب مفاد اصل (2)114 قانون مهاجرت مصوب 1976 – که اکنون بخش (1)25 جایگزین آن شده است – از اداره مهاجرت درخواست کرد تا از روش معمول تقاضای مهاجرت از خارج کانادا معاف کنند تا او بتواند در حین اقامت در کانادا این تقاضا را تقدیم اداره مهاجرت کند. مامور اداره مهاجرت این درخواست را به دلیل عدم وجود دلایل کافی برای مستثنی شمردن وی از قانون رد، و تاکید کرد که او به خاطر اقامت غیر قانونی و به رغم داشتن فرزندان کانادایی، باید از این کشور اخراج شود. وکیل خانم بیکر دلایل رد تقاضای پرونده را از اداره مهاجرت درخواست کرد، اما فقط یادداشت‌های مامور پرونده به وی داده شد. در این یادداشت‌ها، خانم بیکر با توجه به این که به خاطر فرزندان خود از دولت کمک مالی دریافت می‌کرده، در طبقه بندی اداره مهاجرت جزو موارد “پردرد سر” قرار گرفته بود و ظاهرا این مامور رعایت عدالت و بی‌طرفی را در حق وی نکرده بود.
وکیل خانم بیکر بر اساس یاداشت‌های مامور اداره مهاجرت و شهروندی، درخواست تجدید نظر قضایی نمود. وی ادعا کرد که روند دادرسی عادلانه نبوده است و پرونده ایجاب می کند تا مقام تصمیم گیرنده، مصاحبه حضوری را با حضور فرزندان، پدر آن‌ها و وکیل وی ترتیب دهد. علاوه بر آن، او درخواست کرد تا مقام تصمیم گیرنده دلایل تصمیم خود را ارایه دهد و هم چنین عنوان کرد که یادداشت‌های مامور پرونده خانم بیکر حاکی از وجود “نگرانی منطقی از قضاوت جانبدارانه” Reasonable apprehension of bias بوده است. بنابراین، وی در دادگاه فدرال تقاضای تجدید نظر کرد.

رای دادگاه فدرال
دادگاه فدرال، تجدید نظر در رای پرونده خانم بیکر را مردود دانست. قاضی، بحث وجود “نگرانی منطقی از قضاوت جانبدارانه” بر اساس یادداشت‌های مامور پرونده را وارد ندانست. دادگاه تجدید نظر هم چنین این سوال را مطرح کرد که آیا طبق قانون مربوطه، مقامات اداره مهاجرت در بررسی پرونده خانم بیکر باید “خیر و صلاح کودکان” Best interest of children را جزو اولویت‌های اصلی به حساب آورند یا خیر. رای دادگاه این بود که آن‌ها اجبار قانونی برای انجام چنین کاری را ندارند و از این رو، تصمیم مامور مهاجرت را مورد تایید قرار داد.

رای دادگاه عالی کانادا
پرونده خانم بیکر برای تجدید نظر به دادگاه عالی کانادا ارجاع شد. این دادگاه، ضرورت ارایه دلایل کتبی برای اتخاذ برخی از تصمیمات اداری، به ویژه تصمیماتی که نتایج قابل توجهی را برای طرف دعوایی که طبق قانون حق تجدید نظرخواهی را دارد، مورد تاکید قرار داد. دادگاه عالی کانادا اظهار داشت که تمام مقامات تصمیم گیرنده اداره مهاجرت موظف به رعایت “آیین دادرسی عادلانه” Procedural fairness هستند. این امر مستلزم آن است که تصمیمات مقامات، بی‌طرفانه و عاری از هر گونه “نگرانی منطقی از قضاوت جانبدارانه” باشد. بنابراین، تمام ماموران اداره مهاجرت که در مقام تصمیم گیری هستند، باید این وظیفه خود را به خوبی و با شفافیت انجام دهند. از آن جایی که این ماموران با فرهنگ‌ها، نژادها، سنن و ارزش‌های اجتماعی متفاوتی سر و کار دارند، باید حساسیت، انعطاف و دقت کافی را در درک این مسایل مهاجران داشته باشند. یادداشت‌های مامور مهاجرت نشان می‌دهد که او نه تنها با بی‌طرفی مناسب این پرونده را بررسی نکرده است، بلکه نتیجه گیری او بر اساس ادله کافی نبوده است.
از سوی دیگر، توجه به نیازها ، حقوق و خیر و صلاح کودکان موضوع بسیار مهمی است که اصل اساسی هر گونه ملاحظات “بشردوستانه و دلسوزانه” محسوب می‌شود و معیار مناسبی برای راهنمایی مقامات ذیربط در تصمیم گیری است. این امر در راستای ارزش‌های مندرج در قانون، “کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل متحد” و رهنمود‌های وزیر در اتخاذ تصمیمات “بشردوستانه و دلسوزانه” به شمار می‌رود. نظر به این که در اتخاذ این تصمیم ظرافت، توجه و حساسیت لازم به خیر و صلاح کودکان لحاظ نشده بود و آن‌ها در این تصمیم گیری رکن اصلی محسوب نشده بودند، در اعمال اختیارات قانونی دقت منطقی و کافی صورت نگرفته است. هم چنین مامور به “مشقت” Hardship ناشی از جدایی مادر از فرزندان و بازگشت به موطن توجه نکرده است. با توجه به مطالب فوق، دادگاه عالی کانادا رای دادگاه فدرال را لغو کرد.
Baker v. Canada (Minister of Citizenship and Immigration), [1999](SCC)

dadgar main author

In this article