به خانواده دادگر بپیوندید


Email/ایمیل
Name/نام

حیات‌ بخش بی‌رنگ و بو

بیش از ۷۰ درصد سطح کره زمین را آب پوشانده است و اقیانوس‌ها بزرگترین بخش آن را تشکیل می‌دهند. بخش دیگر آب کره زمین در دریاچه‌ها، رودخانه‌ها، نهرها،...

200
200
Share

بیش از ۷۰ درصد سطح کره زمین را آب پوشانده است و اقیانوس‌ها بزرگترین بخش آن را تشکیل می‌دهند. بخش دیگر آب کره زمین در دریاچه‌ها، رودخانه‌ها، نهرها، تالاب‌ها، آبگیرها و آب‌های زیرزمینی است. زندگی تمام موجودات کره زمین، از کوچکترین آنها مانند حشرات تا بزرگترین آنها مانند نهنگ‌ها، به آب وابسته است. آب ماده‌ای بسیار با ارزش و حیاتی است. از طرف دیگر آب یک حلال پرقدرت است و بسیاری از مواد دیگر را در خود حل می‌کند. علت شوری آب نیز به این خاطر است که بسیاری از ترکیبات متفاوتی که از روی سطح زمین شسته می‌شوند در آب حل شده و در طول زمان بخشی از آب می‌شوند. آب دریا در ابتدا شیرین است، اما هنگامی که باران می‌بارد باعث فرسایش زمین و شوری آن می‌شود.

بیش از ۹۷ درصد از آب موجود در کره زمین، آب شور اقیانوس‌ها و دریاها است که عملاً قابل استفاده برای موجودات و گیاهان روی خشکی نیست و تنها سه درصد از آبهای کره زمین را آب شیرین تشکیل می‌دهد. از این سه درصد آب شیرین نیز بیش از ۹۰ درصد آن به صورت منجمد در قطب شمال و جنوب قرار دارد که دور از دسترس انسان و غیرقابل استفاده است. آبگیرها و تالاب‌ها یکی از مولدترین اکوسیستم‌های طبیعی بر روی زمین بوده که زندگی طیف گسترده‌ایی از موجودات و گیاهان مختلف و متنوع را در خود جای داده و به عنوان یک منبع اصلی برای ادامه حیات نسل بشر محسوب می‌شوند. تالاب‌ها یکی از منابع آب تازه و همچنین خوراک برای انسان‌ها بوده و با کنترل سیلاب‌ها و تامین ذخایر منابع آب زیرزمینی، ضمن کمک به تغییرات مفید آب و هوایی، مکان مناسبی برای زندگی گیاهان و جانوران گوناگون بویژه حیوانات مهاجر بوده و نقش اساسی در کمک به زندگی بشر و سایر موجودات ایفا می‌کنند.

با این اوصاف، متاسفانه آبگیرها نیز در سطح جهان درحال از بین رفتن بوده و یا توسط بشر برای کاربردهای دیگر از جمله کشاورزی یا استخراج منابع، مورد استفاده قرار گرفته و تعداد آنها در حال کاهش است. بر اساس یک تحقیق جهانی، حدود ۸۷ درصد تالاب‌های جهان در سیصد سال گذشته از بین رفته‌اند. بنابراین کنترل و مدیریت آبگیرها و تالاب‌ها، اهمیت بقای این منابع غنی را دوچندان کرده و همین امر باعث شد تا با حضور نمایندگان هجده کشور در دوم فوریه سال 1971 کنوانسیون بین‌المللی تالاب‌ها (کنوانسیون رامسر) به میزبانی ایران و در شهر زیبای رامسر به تصویب رسیده و این روز به عنوان روز جهانی تالاب‌ها و آبگیرها نامگذاری شود. این سند مهم بین‌المللی که در حال حاضر 171 کشور جهان عضو آن می‌باشند، تنها تعهدنامه جهانی است که چارچوب اقدامات ملی و بین‌المللی را برای همکاری در جهت حفظ و استفاده معقول و توسعه پایدار برای استفاده طولانی مدت آبگیرها و تالاب‌ها به عنوان یکی از مهمترین منابع طبیعی زمین تعیین و بر آن نظارت می‌کند.

این معاهده شامل کلیه رودخانه‌ها، منابع آب زیرزمینی، باتلاق‌ها، جنگل‌های آبی، سرزمین‌های پوشیده از آب، آبگیرهای کویری و سایر مناطق آبی از جمله آببندها و آبگیرهای مصنوعی برای پرورش ماهی و کشت برنج و استخراج نمک را شامل می‌شود. ایران در سال 1975 به عضویت کنوانسیون رامسر درآمد و 24 تالاب با اهمیت جهانی خود را که موثر در وضعیت محیط زیست جهانی است، با وسعت حدود یک میلیون هکتار، در این کنوانسیون ثبت کرده است. کانادا نیز در سال 1981 به عضویت این کنوانسیون درآمد و 37 تالاب و آبگیر مهم جهانی خود را با 13 میلیون هکتار وسعت در این کنوانسیون به ثبت رساند.

کنوانسیون رامسر در سال 2016 استراتژی جامع خود را برای نگهداری و حفاظت از تالاب‌های سراسر جهان در سال‌های 2016 تا 2024 در چند محور اعلام کرد. شناخت عوامل از بین برنده و نابودکننده تالاب‌ها، روش‌های موثر برای حفاظت و مدیریت تالاب‌های ثبت شده در کنوانسیون رامسر و نهایتاً استفاده عاقلانه از این منابع آبی از جمله این محورها می‌باشند. هدف نهایی این چشم‌انداز استراتژیک نیز افزایش آگاهی از ارزش و اهمیت آبگیرها و تالاب‌ها و ارایه توصیه‌هایی برای اطمینان از حفاظت و استفاده عاقلانه از آنها و بیان مزایا و ارزش‌های این منابع طبیعی برای همه افراد بشر و کلیه موجودات روی کره زمین می‌باشد.

In this article

Join the Conversation