به خانواده دادگر بپیوندید


Email/ایمیل
Name/نام

خودکشی در فضای مجازی !

مراقب نهنگ آبی باشید

911
911
Share

در دنیایی که فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی زندگی روزانه ما را تحت تاثیر قرار داده‌اند، این فناوری­‌های جدید در عین حال می‌توانند به ‌عنوان وسیله‌­ای برای ارتکاب جرایم پیچیده و خطرناک مورد استفاده قرار گیرند. بسیاری از مردم از شبکه‌­های اجتماعی برای ارتباط بیشتر با سایر افراد در سراسر دنیا، که امکان دسترسی فیزیکی به آنها را ندارند، استفاده می­‌کنند. شبکه­‌های اجتماعی اصولاً وسیله‌­ای برای حفظ ارتباط افراد و دنبال کردن جزییات زندگی دیگران می­‌باشد، اما در عین حال امکانی برای کنترل نحوه استفاده و میزان دسترسی افراد و تاثیر آنها در این شبکه‌­ها وجود ندارد.

یکی از جدیدترین مشکلاتی که در شبکه­‌های اجتماعی در سراسر دنیا ایجاد شده، بازی به نام «نهنگ آبی» است. این بازی به عنوان بازی خودکشی نیز شناخته شده، زیرا اعضای آن و افرادی که این بازی را انجام می‌­دهند، در نهایت تشویق به انجام خودکشی می‌شوند. گرچه این عمل به نظر بسیار غیر معقول می‌رسد، اما بر اساس گزارش­‌ها صدها جوان در سراسر دنیا جان خود را برای این بازی که در فضای مجازی گسترش یافته از دست داده‌اند. بسیاری اعتقاد دارند که نام این بازی، از این واقعیت برگرفته شده که بسیاری از نهنگ‌­ها به علل نامعلوم با خروج از دریا و ورود به ساحل، به ظاهر خودکشی کرده و جان خود را از دست می‌­دهند. اگرچه علت این رفتار نهنگ­‌ها هنوز مشخص نیست، اما برخی اعتقاد دارند که بروز جراحات در بدن نهنگ‌­ها و همچنین آلودگی آب­ها ممکن است باعث بروز این رفتار عجیب در نهنگ­‌ها گردد.

بازی نهنگ آبی نرم افزاری نیست که نیاز به نصب بر روی دستگاه­‌های الکترونیک برای استفاده داشته باشد، بلکه بازی است که از طریق شبکه های متفاوت اجتماعی مانند فیس بوک، اینستاگرام و تویتر در سراسر دنیا گسترش یافته و قابل استفاده است. شرکت کنندگان در این بازی، در گروه‌های مختلف دسته­‌بندی شده و مدیر هر گروه وظایف روزانه اعضای آن گروه را تعیین می­‌کند و این وظایف باید در مدت ۵۰ روز به سرانجام برسد. با ورود به این چالش، پایان خوشی در انتظار اعضاء و شرکت‌­کنندگان وجود ندارد. وظایف وحشتناکی که مدیر گروه در اختیار اعضا قرار می­‌دهد، با وظایف کوچک و ساده آغاز می‌شود. هر روز مدیر گروه وظایف جدیدی برای اعضا تعیین می­‌کند که با انجام آن وظایف، اعضاء به مرحله بالاتر صعود می‌کنند. انجام این وظایف که شامل تماشای فیلم‌­های ترسناک، بیدار شدن در ساعت‌­های غیرعادی در شب و انجام وظایفی که انجام آن در آن ساعت معمول نمی باشد است، باعث می‌شود تا اعضا به نوعی شستشوی مغزی شده و قدرت تفکر و تصمیم گیری معقول را از دست بدهند. وظایفی که به اعضای هر گروه سپرده می‌­شود به تدریج پیچیده‌­تر و مشکل­‌تر می­‌شود، مانند کشیدن نقشه یک نهنگ بر روی بدن با وسایل تیز و برنده. در روز پنجاهم، بازیکنان از طریق مدیر گروه که فرد تأثیرگذار پشت پرده این بازی محسوب می‌­شود، دستور خودکشی دریافت می‌کنند.

گردانندگان پشت پرده این بازی با ایجاد حس دستور پذیری در بازیکنان و کنترل رفتار آنان، این باور را در آنان ایجاد می کنند که چنانچه از دستورات دریافت شده سرپیچی کنند، پست­‌های آزاردهنده حاوی اطلاعات بسیار شخصی آنان در فضای مجازی پخش خواهد شد. گردانندگان این بازی، بازیکنان را به این باور می‌­رسانند که کلیه اطلاعات شخصی و حساس آنان به سرقت رفته و درصورت سرپیچی، همه آن اطلاعات در فضای مجازی افشا خواهد شد.

تقریباً در همه موارد، قربانیانِ دستور خودکشی، جزو افراد بسیار آسیب­‌پذیر یا کاملاً مسخ شده بوده و گردانندگان بازی از این موضوع اطلاع داشته و می­‌دانستند که کدام یک از بازیکنان آمادگی تاثیرپذیری نهایی و اجرای دستور خودکشی را دارد. ورود نوجوانان به این بازی چالش انگیز، آنان را به مسیری نامعلوم و نتیجه‌­ای غیرقابل پیش‌بینی می‌کشاند.

تاکتیک­ها و روش­هایی که گردانندگان این بازی در پیش می‌گیرند، بسیار برنامه‌ریزی‌شده و قوی می­‌باشد. تشویق و متقاعد کردن یک نفر به انجام خودکشی، آن هم در مدت ۵۰ روز و از راه دور و بدون هرگونه ملاقات حضوری، به‌ هیچ عنوان کار ساده‌­ای نیست. گردانندگان بازی، قربانیان خود را از طریق نظرسنجی­‌های اینترنتی و پست­‌های آنان در فضای مجازی، انتخاب می‌کنند. بسیاری از سایت­‌ها ظاهراً هیچ ارتباطی با نهنگ آبی ندارند، اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که اکثر قربانیانی که در این چالش شرکت کرده­‌اند، افرادی بودند که به طور مستمر با گوشی­‌های تلفن خود مشغول بوده و شب زنده‌­داری می‌­کردند.

از نقطه نظر حقوقی کار بسیار مشکلی است که شخصی را برای تشویق شخص دیگر به خودکشی، درحالی که آن­ها در کشورهای مختلف زندگی می­‌کنند، بتوان محکوم کرد. در مناطق مختلف جهان، قوانین مختلفی در خصوص آزار و اذیت در فضای مجازی و اخاذی و همچنین مشارکت در قتل حکمفرماست بنابراین انتساب هر اتهامی به گردانندگان این بازی، کار بسیار سختی خواهد بود. چالش نهنگ آبی در سال ۲۰۱۳ توسط یک دانشجوی جانورشناسی ۲۱ ساله روسی به جهان ارایه شد. به استناد گزارش فوربس، این دانشجو که فیلیپ بودیکین نام داشت، ادعا کرد که این بازی را به قصد پاکسازی جامعه از طریق وادار کردن افراد ضعیف النفس و فاقد کنترل درونی به انجام خودکشی درست کرده است. اگرچه او به اتهام وادار کردن افراد کم سن و سال به خودکشی، محاکمه و محکوم شد، اما با این حال تا کنون جان بیش از ۱۰۰ نفر به واسطه انجام این بازی از دست رفته است. جالب آنکه فیلیپ، بابت اتهامات وارده تنها به سه سال زندان محکوم گردید.

این بازی، نوجوانان سراسر جهان را تحت تأثیر قرار داد، اما روسیه بیشترین تاثیر را از این بازی گرفت. به گزارش یونیسف، روسیه رتبه سوم در خودکشی جوانان در جهان را دارد که بر اساس گزارش مجله سان، آمار خودکشی جوانان در این کشور، ۳ برابر بیشتر از میانگین جهانی است. در ماه مارچ ۲۰۱۷ دو دانش آموز پانزده و شانزده ساله در روسیه از یک ساختمان ۱۴ طبقه خود را به پایین پرتاب کردند. چند روز قبل از این اقدام نیز یک دختر ۱۴ ساله خود را در شهر چیتا در روسیه به زیر قطار انداخت. او پیش از مرگ، تصویری از نهنگ آبی با عنوان «پایان» را در صفحه مجازی خود پست کرده بود. دوست او که او نیز خودکشی کرد، در آخرین پست خود نوشت: «احساس، گمشده است …. پایان». در اکتبر ۲۰۱۷ دو دختر ایرانی که به نظر می‌رسید به خاطر انجام این بازی قصد خودکشی داشتند از پلی در اصفهان خود را به پایین پرتاب کردند. یکی از آنان کشته و دیگری به بیمارستان منتقل شد. به گزارش پلیس، این دختران پیغام صوتی برای خویشاوندان خود گذاشته بودند که در آن ضمن خداحافظی گفتند که آنها این کار را به خاطر پایان دادن به بازی نهنگ آبی انجام می­‌دهند. وزیر ارتباطات ایران در صفحه اینستاگرام خود نوشت که این بازی بر اساس ایده‌­های شیطانی ایجاد شده و وزارت تحت نظر او هر کاری را به منظور جلوگیری از مرگ‌­های بیشتر به خاطر این بازی و آموزش جوانان نسبت به خطرات شبکه­‌های اجتماعی انجام خواهد داد. او همچنین به ایرانیان اطلاع داد که دولت با مقامات روسیه به منظور حل مشکل چالش نهنگ آبی، که جان صدها نوجوان را در معرض خطر مرگ قرار داده، مذاکره کرده است.

این حوادث منجر به ترسی فراگیر در سطح جامعه و والدین در خصوص سلامت روانی فرزندانشان که در فضای مجازی فعالیت می کنند گردید. مشکل این بازی آن است که راهی برای متوقف کردن آن وجود ندارد. این بازی در تمام فضای مجازی گسترش پیدا کرده و تنها راه جلوگیری از مرگ و خودکشی افراد، آموزش نوجوانان درباره اهمیت اعتماد به نفس و کنترل درونی و همچنین اطلاع رسانی به والدین در رابطه با کنترل رفتارهای فرزندان­شان در فضای مجازی است که با توجه به بروز پدیده‌های نوین و خطرناک در اینترنت و فضای مجازی نظارت بیشتری را می‌­طلبد.

همان‌گونه که گفته شد این بازی یک نرم افزار مشخص و قابل نصب یا پاک کردن نمی­‌باشد و از طریق کلیه شبکه‌­های اجتماعی قابل دسترس می‌­باشد. بهترین راه برای جلوگیری از به دام افتادن در این بازی و چالش، تغییر تنظیمات شخصی نرم افزارها و شبکه­‌های اجتماعی و جلوگیری از دسترسی افراد غریبه به اطلاعات شخصی شما می­‌باشد. به علاوه به یاد داشته باشید که هیچ‌گاه درخواست دوستی افراد ناشناس را که در زندگی واقعی آنها را نمی­‌شناسید در فضای مجازی نپذیرید.

بسیاری از شبکه­‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، اقداماتی برای آگاه‌­سازی کاربران خود از خطرات ناشی از چالش نهنگ آبی انجام داده­‌اند. برای مثال برای کاربرانی که پیام­‌هایی با هشتگ نهنگ آبی در اینستاگرام دریافت می­‌کنند، اخطاری ارسال می­‌شود. دولت‌ها و مقامات پلیس در سراسر جهان، والدین را به رصد و ردیابی رفتار کودکان و نوجوانان و همچنین اطمینان از اینکه فرزندان­شان برای صحبت در خصوص مشکلات و خطرات موجود در فضای مجازی با آنها، احساس آرامش و راحتی می‌­کنند، تشویق می‌­کنند.

In this article

Join the Conversation