به خانواده دادگر بپیوندید


Email/ایمیل
Name/نام

مهرستان : حمام روح

به مهرستان خوش آمديد! اينجا مكاني ست براى گپى خودمانى و دوستانه و ما هر ماه سعى مي‌كنيم موضوعى كه باعث پرورش نيروى انسانى و ساختن روابط بهتر...

429
429
Share

وفا کنیم و ملامت کشیم و خوش باشیم
که در طریقت ما کافریست رنجیدن
حافظ
حمامِ روح،
خانه تكانى ذهن،
رنجش زدايى

زندگى انسان يعنى هزار فكر و خيال روزانه كه ذهن، خود را با آنها مشغول
مى كند. همانطور كه در ماه قبل گفته شد، زندگى ما زائيده افكار ما مى باشد… افكار و ذهنيّت ما مى تواند بهشت را برايمان جهنم، يا جهنم را برايمان بهشت كند… چرا كه ذهن ماست كه بنا به «چگونه ديدن» و «چگونه برداشت كردن و معنى كردن»، باعث احساس و يا عدم احساس خوشبختى در ما مى شود. خوشبختى واقعى نسيب افرادى ميگردد كه اكثر اوقات داراى افكار خوب و در نتيجه، احساسات مطبوع و خوشايند هستند. چرا كه هيچ چيز مانند افكار مزاحم و رنجش هاى تلمبار شده در ذهن، مانع احساس خوشبختى نبوده و ما را گرفتار انرژى هاى منفى نمى كند. ذهن ما باغچه ايست كه اگر در آن گل ياس نكاريم، علف هرز در آن مى رويد…. از شاخص ترين علف هاى هرز ذهن، رنجيده شدن از ديگران مى باشد. كسى كه نتواند رنجش زدايى كند، نمى تواند آرامش درونى و احساس خوشبختى را تجربه كند. در تعاليم پنا، ‹رنجش› بزرگترين سمّ روحِ بشر، و رنجش زدايى، حمام روح است و يكى از مهترين و متحول كننده ترين تمرينات خودشناسى. به همين دليل ماه ژانويه، كه همزمان با سال جديد ميلادى است را به مبحث ‹رنجش زدايى› اختصاص ميدهيم، تا با استفاده از اين تكنيك، بارهاى منفى ذهنى را در سال ٢٠١٨ زدوده، و با روانى روشن، ذهنى مثبت و دلى خالى از انرژى هاى منفى به استقبال سال جديد ميلادى برويم.

اول اى جان دفع شرّ موش كن
وانگهان در جمع گندم كوش كن
مولانا
علائم رنجش:
معمولاً وقتى رنجش داريم، با خود محاوره درونى مى كنيم و نوعى حسّ انتقام جويى و يا نياز به تلافى كردن داريم. گاهى براى رفع اظطراب ناشى از حسّ رنجش، از منصرف ساز ها استفاده مى كنيم، كه همگى تأثير موقت دارند. مثلاً پُر خورى
مى كنيم… يا ممكن است مشروبات الكى مصرف نماييم…
برخى از علائم داشتن رنجش عبارتند از:
• اضطراب شديد، تپش قلب، واكنش هاى انفجارى
• محاوره هاى درونى زياد و مرور كردن دائم آنها
• حالت غمگينى، تنبلى و بى حوصلگى
• عدم توانايى در ديدن و لذت بردن از زيباييهاى زندگى
• عدم تمركز و يا اختلال در ياد گيرى
• فكر و يا تخيل در مورد فردى كه از او رنجش داريم
• افسردگى هايى كه به اشكال زير خود را نشان مي دهند: حسادت خيلى زياد-
بد خواهى- كينه توزى- احساس فريب- احساس اجهاف-غيبت كردن- دروغ گفتن
“رنجش” باعث مى شود فرد احساس بى قرارى و بى تمركزى كند و حتّى در حالت هاى حادّ، عوارض فيزيولوژيكى مانند تنگى نفس و كم خوابى نيز دارد. رنجشها سمومى در خون ما ترشح مي كنند كه ممكن است منجر به جوش هاى چركى، بيمارى هاى سايكوسوماتيك و بيمارى هاى auto-immune در ما شوند،
سمّ هايى كه حتى باعث تضعيف سيستم ايمنى بدن مى شوند.
كلاً مهمترين علامتى كه نشان دهنده وجود رنجش در ما مى باشد اينست كه واكنش ما با موضوع نخواند و واكنش هاى انفجارى از ما سر بزند. ممكن است بر اثر دائم مرور كردن رنجشى كه در يك مورد و از يك انسان خاص داريم، آن را به آدمهاى مختلف تعميم دهيم. مثلاً ممكن است در محيط كار از رئيسمان برنجيم ولى با همسرمان بد رفتارى كنيم. و اين امر خود باعث مى شود با افراد به صورت “واكنشى” برخورد كنيم، آنها را مقابل خود ببينيم، منفى گرا شويم، واكنشمان با موضوع نخواند و نهايتاً روابطمان با ديگران دچار اختلال گردد.
بعضى افراد رنجش هايشان را بزرگ مى كنند تا به آنها اجازه انتقام جويى و يا مظلوم نمايى بدهد. اين نه تنها روابط سالم انسانيمان را از بين مى برد بلكه باعث مى شود هميشه احساس منفى و ناخوشايند قربانى بودن داشته باشيم.
به طور كلّ، واكنش هاى ما با ديگران بيانگر حسّ درونيمان نسبت به خود و ديگران است. به همين دليل، اولّين مرحله تكنيك ‹رنجش زدايى›، تمرين ‹واكنش سنجى› مى باشد.

آماده سازى ذهن براى حمام روح:
همانطور كه در ماه پيش صحبت كرديم، تغيير باور مى تواند منجربه تغيير زندگى ما شود و جايگزين كردن باور هاى مثبت و سالم مى تواند ما را متحول سازد. يكى از روش هايى كه به ما در رفع كينه و يا نرنجيدن از ديگران كمك مي كند، تغيير ديدگاه و تغيير بعضى از باورهايمان به باور هاى سودمند و مثبت مى باشد كه
مى توانيم از طريق تلقين و يا تكرار جملات تاكيدى(تمرين تسبيح ذهنى)، اين باور هاى سالم را در خود نهادينه كنيم. در حقيقت، رنجش زدايى بدون تمرين
“باور درمانى” امكان پذير نيست. باورهاى سالمى وجود دارند كه مى توانند خوشبختى، آرامش و خوشى را به زندگى ما هديه كنند. وقتى اين باور ها را با تكنيك حمام روح تركيب كنيم،”كيمياى سعادت” را خواهيم يافت و حقيقتاً در بهشت زندگى خواهيم كرد.

بهشت آنجاست كآزارى نباشد
كسى را با كسى كارى نباشد
مير صدرالاسلام ترشيزى

بعضى از آن باورها عبارتند از:
١- رنجش زدايى بهترين حمام روح است و من هر شب زمانى را به اين كار اختصاص مى دهم.
٢- همه فهميدن، همه بخشيدن.
يعنى اينكه اگر ما حقيقتاً طرف مقابل و شرايطش را درك كنيم، اصلاً از او رنجش نمي گيريم.
٣- او را مي بخشم، و خود را رها مي كنم.
وقتى باور داشته باشيم كه در عفو لذت و قدرتى است كه در انتقام نيست، و حفظ رنجش ها سدّ بزرگيست مقابل خوشبختى و شادمانى ما، و عفو و بخشش كيمياى معجزه گرى كه نيكبختى و شور و شعف را برايمان به ارمغان مى آورد، با بخشيدن و گذشت زندگى را به كام خود شيرين تر خواهيم كرد.
٤- عامل اصلى احساس بد بختى و نا خوشنودى، حفظ رنجش هايمان است.
اگر اين باور ملكه ذهنمان شود، هر روز و هر شب در راه زدودن تيرگى ها از دل و جان و جايگزين كردن مهر و دوستى مي كوشيم و حالمان بهتر خواهد بود.
٥- هيچ چيز توهين نيست، مگر من توهين قلمدادش كنم.
آنچه كه من توهين تلقى ميكنم، تنها برداشتِ من است. يعنى اينكه اگر چيزى را به صورت توهين، تحقير و يا بد جنسى ديديم، بدانيم كه اين ذهنييت منفى ماست كه برداشتى اينگونه از مسأله دارد. با تلقين جملات تاكيدى مثبت و تمرين نيكى بينى، حُسن جويى و مثبت انديشى، تمرين كنيم كه به موضوعات بارِ معنايى منفى ندهيم و مسائل و حرف ها را منفى قلمداد نكنيم. يادمان باشد، ذهنييت ماست كه به زندگى ما رنگ سياه يا سفيد مى زند.
٦- به نفع من است كه مِهرِ او را تجسم كنم تا كين او.
يعنى به جاى مرور كردن كينه هايمان از فرد و به جاى مزه مزه كردن رنجش ها و يا مواردى كه در آن فرد ما را ناراحت ميكند، با تمرين مثبت بينى، خوبى و مهر را با وى تجسم كنيم و روى محاسن و نيكى هايش فكرمان را معطوف نماييم. اين باور را در خود خلق كنيم كه آدم بد وجود ندارد و در نهاد همه انسان ها جرقه اى از خوبى و نشانه اى از نيكى وجود دارد كه با تلنگرِ دستِ مهر و مهربانى، بيدار مى شود.
٧- اگر كارى براى كسى انجام مي دهم، توقع برگشت آن لطف را ندارم. تمرين كنيم”مهر بى انتظار” به ديگران داشته باشيم تا حالمان بهتر شود. طورى محبت كنيم كه نه منّت بگذاريم و نه احساس خوارى كنيم.
٨- خيلى از رنجش هاى من، به توقعات بى جاى من از خود و يا ديگران مربوط مى باشد.
براى كشف و توقعات بى جا كافيست اين سؤال را از خود بپرسيم:
آيا اين حقّ من است و يا ميل من؟؟

مثلاً آيا حقيقتاً حقّ مسلّم من است كه دوستم فلان موضوع را با من در ميان بگذارد، و يا صرفاً ميل من؟ آيا حقيقتاً حقّ من است كه هم كارم با من آنگونه كه دوست دارم برخورد كند، و يا فقط اين چيزيست كه “من” دلم مى خواهد؟
كه در بيشتر مواقع در واكنش سنجى هايمان در مى يابيم كه فقط “ميل” من بوده و نه حقّ من…. اگر واقعاً اين “حقّ” تعريف شده من نيست كه دوستم فلان مسأله را با من در ميان بگذارد و يا همكارم به گونه اى كه مطلوب من است با من برخورد كند، پس اگر آنها اين كار را نكردند، نبايد از آنها برنجم.
براى رنجش زدايى لازم است كه بتوانيم “صادقانه” و “منصفانه” سهم خود را نيز در هر موضوعى ببينيم و هميشه از خود بپرسيم كه سهم من در اين ماجرا چه بوده؟
اين فرمول جادويى را هر شب در تمرين واكنش سنجى خود مكتوب كنيد كه بهترين واكسن ضدّ بيمارى “رنجيدن” است:
آيا اين حقّ من است و يا ميل من؟؟!

عادت ما نيست رنجيدن ز كس
ور بيازارد نگوئيمش به كس
ور بــرآرد دود از بـنيـاد مـا
آه آتـش بـارنايد يـاد مـا
شيخ بهايى

چگونه رنجش را رفع كنيم؟
قبل از اينكه به شرح تكنيك “رنجش زدايى” ، كه راه بسيار خوبى براى رفع رنجش است بپردازيم، ابتدا به چند نكته مهم اشاره مى كنيم كه لازمه تمرين
رنجش زدايى هستند.
١- اولين نكته مهم براى پاكسازى روح و ذهن از كينه ها اينست كه ما در درجه اول نبايد مسائل و رنجش ها را مرور كنيم. عادت فكرى و يا گفتارى مرور كردن مسائل رنجش آور را بايد متوقف كنيم.
٢- نكته ديگر اينست كه رنجش زدايى بايد حتماً مكتوب باشد. “نوشتن” لازمه بخش اوّل تكنيك رنجش زداييست چون به كشف كردن رنجش، ديدن سهم خود و ديگرى، و بى طرف نقل كردن رويداد كمك مي كند. همچنين يك ارتباط جادويى بين مغز(ذهن) و قلم و نوشتن وجود دارد كه هرگز تنها با فكر كردن و يا تمرين واكنش سنجى غير مكتوب بوجود نخواهد آمد.
٣- نكته مهم ديگر اينست كه ما بايد از خود تصوير مثبتى در ذهنمان داشته و به خود احساس خوبى داشته باشيم، چرا كه ما زمانى بيشتر مي رنجيم كه ديدمان از خودمان مخدوش تر است، حتى اگر اين مورد در نا خود آگاه ما باشد و ما اطلاعى از آن تصوير نسبتاً منفى نسبت به خود نداشته باشيم. وقتى عميقاً احساس مفيد بودن، دوست داشتنى بودن، موفق بودن و خواستنى بودن و محبوب بودن نكنيم، دچار عناد به خود بيشترى خواهيم شد و چون حسّ و ديدمان نسبت به خودمان خيلى خوب نيست و يا بعضاً حتى از خود رنجش هم داريم، يا بيشتر از ديگران
مي رنجيم و يا به اصطلاح پنا، رنجشمان از خودمان را “تعكيس منفى” مي كنيم. يعنى به اشتباه فكر مينكيم ما از كس ديگرى هست كه ناراحتيم و آن احساس منفى كينه را به وى منعكس كرده و ربط مي دهيم. ولى زمانى كه ديد مثبتى از خود داشته باشيم، از ديگران كمتر مى رنجيم.

تكنيك رنجش زدايى يا “حمام روح”:
١- واكنش سنجى(مكتوب): هميشه يك كنشى وجود داشته كه واكنش ما به آن، رنجيدن بوده. اول كشف كنيم كه مسأله چيست؟ از خود بپرسيم كه چرا من امروز حالم خوب نيست؟ علت را پيدا كرده، سپس پيدا كنيم كه سهم ما در اين داستان چيست؟
•حالتان را بنويسيد. مثلاً بنويسيد كه: چرا حالم بد است؟ چرا عصبانى هستم؟ از چه ناراحتم؟ چه چيزى به من برخورده؟ و آنچه كه در فكرتان مرور ميكنيد و مساله اى كه باعث ناراحتيتان شده را بنويسيد. وقتى دليل حال بد و رنجشتان را كشف كنيد، آن حسّ رنجش تعديل پيدا مى كند. و در اينجاست كه براى رفع كامل رنجش، بايد “تمرين” كرد چرا كه نابرده رنج، گنج ميّسر نمى شود…
• سپس همه رفتارها و گفتار هايى كه مربوط به آن موضوع هست را دقيقاً آنگونه كه اتفاق افتاده، بدون غلوّ كردن، بدون اغماض، بدون تحريف و كمرنگ يا پُر رنگ كردن داستان، مو به مو بنويسيد، و سهم خود و ديگرى را صادقانه پيدا كنيد. پيدا كنيد كه سابقه رابطه چه بوده؟ آيا شما در گذشته با رفتارتان در او ناراحتى يا توقعى ايجاد كرده ايد؟ پيدا كردن “سهم خودمان”، مهمترين بخش تمرين رنجش زدايى است. زيرا كه وقتى ما از كسى رنجش داريم، در واكنش سنجى هايمان خواهيم يافت كه %٩٠‏ مواقع تقصير و اشكال از خود ماست. سهم ما در رنجش معمولاً عصبيت هاى ما و برداشت هاى بد و غلطيست كه از مسائل داريم. وقتى آنها را در واكنش سنجى پيدا كنيم، متوجه مى شويم كه سهم ما اكثراً بيشتر از طرف مقابل هست.

بخشى از عصبيت هاى فوق عبارتند از:
• نياز به كنترل كردن و سلطه جويى
• حساسيت ها و شرطى هاى ما
• حسادت و كمبودهاى درونى
• غرور هاى عصبى ما و زخم غرور خوردن
• توقعات بى جا و اينكه ميل خود را حق خود بدانيم( آزار ذى حقى)
• نياز به تأييد طلبى و مهرطلبى
• دهن بينى
• تعكيس عناد به خود به ديگران و اينكه رنجش از خودمان را به ديگران نسبت دهيم
• برداشت هاى منفى مانند احساس تحقير، احساس اجهاف، احساس فريب
• كمال طلبى
• عيب جويى از ديگران چون مطابق ميل ما نيستند
• انتقام جويى كه خود دليل حفظ رنجش در ماست
• ممكن است در گذشته ما طرف مقابل را زخم زده باشيم و رفتار او جوابى براى آن رفتار رنجش آورى باشد كه از ما سر زده بوده.
تمام موارد بالا مى توانند سهم ما از رنجش باشند و چون هر يك از اين اين موارد، مبحثى مهم و جدا مى باشد، در ماه هاى آينده هر بار به شناخت يكى از اين عصبيت ها خواهيم پرداخت و راه هاى رفع آنرا نيز ذكر خواهيم كرد.
در تمرين رنجش زدايى، بعد از اينكه سهم خود را پيدا كرده و نوشتيم، نوبت به آن مي رسد كه سهم طرف مقابل را كشف كنيم تا به مرحله بعدى كه پاكسازى ذهنى است برسيم.
• پاكسازى تصوير ذهنى: صحنه رنجش زا را در ذهن خود كوچك كرده و آنرا دور بريزيم. حتماً اين تمرين را با تجسّم تصوير و به صورت كامل انجام دهيم. رنجش در ذهن ما مُسرى است، يعنى رنجش داشتن باعث مي شود كه ما همه چيز را منفى ببينيم و آن حسّ منفى را به كلّ زندگى تعميم دهيم. پس ما بايد بيشتر از آنكه در فكر ازبين بردن وزن اضافه و خارج كردن ناخوشى ها از بدنمان باشيم، به فكر بيرون راندن افكار بيهوده و خارج كردن رنجش ها از ذهنمان باشيم . بنا بر تعاليم پنا، با تمرين مستمر رنجش زدايى حتّى مى توانيم افسرگيمان را درمان كنيم.

«روح با آنچه می گیرد غنی می شود و قلب با آنچه می بخشد.»
ویکتور هوگو

• حسن جويى، باور هاى سالم (مانند نمونه هاى بالا) و جملات تاكيدى مثبت را جايگزين آن حسّ منفى رنجش كنيم. تنها ديدن و كشف سهم خود، رنجش را از بين نمى برد. بلكه لازم است با خلق يا جايگزين كردن باورهاى سالم، كه بار مثبت دارند، و با تمرين نيكى بينى آنرا برطرف كنيم.
اگر بعد از تمام مراحل ذكر شده در بالا، و پس از اينكه سهم خودمان را پيدا كرديم، هنوز رنجش وجود داشت، آنگاه مى توانيم از تكنيك “فن گِله” براى مطرح كردن رنجشمان به طور سالم، كه در آينده به آن اشاره خواهيم كرد استفاده كنيم. ولى به ياد داشته باشيم كه حتى در مواقعى كه رنجش به گونه ايست كه مطرح كردن آنرا با طرف مقابل ضرورى مى دانيم، و تصميم ميگيريم از تكنيك فن گِله به روش پنا استفاده كنيم، باز هم اولين مرحله آن، تمرين كامل تكنيك “حمام روح” و
“رنجش زدايى” است.
در آخر، بياييد در شروع سال جديد، و همزمان با خانه تكانى ذهن و حمام روح و بر تن كردن لباس هاى “باور هاى نو”، به خاطر بسپاريم كه ذهن يك زباله دانى نيست كه خشم و كينه و حسادت را در آن نگه داريم. ذهن صندوقچه اى قيمتى و ارزشند است براى نگهدارى عشق و شادى و خاطرات شيرين.

dadgar main author

In this article

Join the Conversation