به خانواده دادگر بپیوندید


Email/ایمیل
Name/نام

دادگاه، آخرین راه برای حل اختلاف

داوری روشی برای حل و فصل دعاوی است و داور به جای قاضی تصمیم نهایی را می‌گیرد. تصمیم داور معمولاَ الزام‌آور است؛ این به آن معنی است که...

103
103
Share

داوری روشی برای حل و فصل دعاوی است و داور به جای قاضی تصمیم نهایی را می‌گیرد. تصمیم داور معمولاَ الزام‌آور است؛ این به آن معنی است که طرفین دعوی توافق می‌کنند تا تصمیم اتخاذ شده توسط شخصی که به او داور یا (در صورتی که تعداد آنان بیشتر از یک نفر باشد) نهاد داوری و همچنین شخص بی طرفِ ثالث گفته می‌شود، را به عنوان تصمیم
الزام‌آور و خاتمه دهنده دعوای بین خود بپذیرند.

در داوری طرفین می‌توانند نسبت به امور زیر توافق کنند:
– اتخاذ شیوه‌های غیر رسمی برای حل و فصل دعوی؛
– ساده کردن مراحل رسیدگی به نحوی که الزامات جاری در دادگاه و سیستم قضایی کنار گذاشته شود؛
– اجازه طرح دعوی با ارائه مدارک بدون حضور شهود؛
– اطمینان از اینکه تصمیم داور، نهایی بوده و حقی برای تجدید نظر خواهی در دادگاه تحت هیچ صورتی وجود نداشته باشد.
داوری در پرونده‌هایی که طرفین، همگی موافق ارجاع پرونده به داوری و پرهیز از شیوه‌های پرهزینه و طولانی قضایی رسیدگی در دادگاه می‌باشند روش جایگزین مناسبی است. در این مواقع طرفین پرونده به این واقعیت می‌رسند که خودشان قادر به تصمیم‌گیری برای حل موضوع نبوده و میانجیگری‌ها و پادرمیانی‌های افراد دیگر نیز اثر بخش نمی‌باشد. بنابراین آنان تصمیم می‌گیرند تا شخص دیگری برای آنها تصمیم گرفته و نسبت به آن تصمیم، چه به نفع آنان و چه به ضرر آنان باشد، پایبند بمانند.

در پرونده‌های حقوقی فقط یکی از طرفین، یعنی خواهان یا شاکی می‌تواند موضوع را به دادگاه بکشاند. اما چنانچه این دعوی به داوری ارجاع شود در این صورت همه طرفین باید نسبت به این روش برای حل موضوع راضی باشند. بنابراین با تصمیم فقط یکی از طرفین، موضوع نمی‌تواند به داوری ارجاع شود.

در یک پرونده حقوقی، خواهان یا شاکی نمی‌تواند قاضی را انتخاب کند. طرفین ملزم به رعایت مقررات دادگاه و آیین رسیدگی سیستم قضایی می‌باشند. به ویژه در زمانی که موضوع مدیریت پرونده در میان باشد، دادگاه زمان‌بندی خود را برای انجام مراحل مختلف رسیدگی، به طرفین اعلام می‌کند. در پرونده‌های حقوقی، متن قانون، سابقه پرونده‌های قبلی و همچنین آیین رسیدگی سیستم قضایی، تعیین کننده تصمیم نهایی صادره توسط قاضی خواهد بود.

در حالی که در داوری، انعطاف بسیار بیشتری نسبت به این مسائل وجود دارد. برای مثال، طرفین دعوی می‌توانند نسبت به تعیین داور یا هیئت داوری اقدام کنند. آنان همچنین می‌توانند زمان داوری را نیز خودشان مشخص کنند و نسبت به این موضوع که رسیدگی به صورت خصوصی باشد یا مکالمات ضبط شود و از جلسه داوری، صورت جلسه تهیه شود و یا اینکه روش رسیدگی و مراحل آن به نحو دیگری باشد، تصمیم‌گیری کنند.

حدود اختیارات داور
براساس قوانین فدرال یا استانی، طرفین یک توافق داوری معمولاً تمایل دارند تا مقررات و روش رسیدگی و آیین تصمیم گیری حاکم بر داوری را خودشان تعیین کنند. در استان آنتاریو، قانون داوری مصوب ۱۹۹۱ در موضوع داوری حاکم است. همچنین قانون داوری تجاری برای موضوعات تجاری در سطح فدرال لازم الاجراست.

در برخی موارد، شروط تعیین شده در قانون داوری استانی، می‌تواند توسط طرفین تغییر کرده یا حذف شده و اجرا نشوند. با این حال چنانچه شرطی برای تغییر یا حذف شرایط مندرج در قانون وجود نداشته باشد، مواد قانون باید اجرا شود.
زمانی که داور تعیین می‌شود، همه طرف‌های دعوی و داور جلسه‌ای ترتیب می‌دهند و طرفین می‌توانند برای حضور در جلسه، برای خود وکیل یا مشاور حقوقی تعیین کنند. جلسه اولیه معمولاً به نام جلسه پیش از رسیدگی نامیده می‌شود به شرکت کنندگان در جلسه اجازه داده می‌شود تا با یکدیگر بحث کرده و موضوعات مورد اختلاف را تشریح کنند. برای مثال زمان‌بندی راحل داوری، معرفی و اعلام فهرست شهود و مدارک و نهایتاً تعیین خواسته به صورت مشخص و روشن در این جلسه انجام می‌شود.

زمانی که داوری انجام شد، داور یا هیئت داوری تصمیم خود را که معمولاً نهایی و الزام‌آور می‌باشد را اعلام می‌کنند. این تصمیم باید کتبی بوده و به همه طرفین ابلاغ شود. تصمیم داور باید شامل توجیه و علل اتخاذ تصمیم باشد. بسته به قانون مورد اجرا و مفاد توافق طرفین، چنانچه توافقی وجود داشته باشد، تصمیم داور می‌تواند در دادگاه مورد اعتراض قرار گیرد. برای تهیه مقدمات و شرکت طرفین در جلسه داوری هزینه‌هایی وجود دارد که شامل دستمزد داور، دستمزد کارشناس، جبران خسارت و مانند آن می‌باشد.

مقدمات داوری
فراهم کردن مقدمات انجام داوری باید به همان نحوی باشد که یک وکیل پرونده را برای ارایه به دادگاه آماده می‌کند. اما مقررات و آیین رسیدگی درخصوص نحوه ارائه دلایل و شواهد ممکن است در روند داوری متفاوت و آسان تر از رسیدگی در دادگاه باشد. اما بهتر است که همان روش و ترتیبی که برای آماده سازی پرونده برای ارائه به دادگاه و رسیدگی در دادگاه انجام می‌شود در داوری نیز رعایت گردد. ضمن اینکه حضور طرفین به تنهایی و بدون حضور وکیل در داوری به هیچ عنوان پیشنهاد نمی‌شود.

پنج موضوع مهم که در داوری باید رعایت گردد به شرح زیر می‌باشد:
یک – تعیین قطعی خواسته یا موضوع مورد درخواست که به داوری کشیده شده است. در این خصوص در توافق داوری یا در توافق مرتبط دیگری باید تعیین تکلیف گردد.
دو – تعیین اینکه چه کسی در جریان داوری به عنوان شاهد اعلام نظر خواهد کرد. در این زمینه سوال مهم این است که آیا در داوری، اجازه استماع شهادت شهود با سوگند داده می‌شود و یا شاهد باید اظهارات و روایت خود از موضوع را به صورت کتبی و تایید امضاء شده به داوری ارائه کند. در ضمن باید به شهود برای آماده شدن برای ارائه شهادت کمک کرد. به این منظور باید از آنان درخواست کرد تا اظهارات خود را به صورت کتبی و خلاصه از قبل آماده و مرور کنند. همچنین به شهود باید گفت که آنان ممکن است توسط طرف مقابل، مورد سوال قرار گیرند.
سه – چنانچه فردی به عنوان شاهد فرا خوانده شود، طرف مقابل نیز اجازه خواهد داشت تا شهود خود را معرفی کند. لذا طرفین باید برای سوال از شهود طرف مقابل آماده باشند.
چهار – تعیین قانون حاکم بر داوری برای حصول نتیجه دلخواه.
پنج – به منظور امکان ارائه اظهارات اولیه یا مقدمه شفاهی برای شروع جلسه داوری و همچنین ارائه دفاعیه نهایی، باید متن اظهارات از قبل تهیه شده باشد و جملات باید به صورت کوتاه و قطعی باشد. برای مثال در اظهارات اولیه و مقدمه، به کار بردن جملاتی از قبیل «خواسته من این است که….» و یا «برای روشن شدن موضوع، از اظهارات شهود استفاده خواهم کرد…»، مفید خواهد بود.
همچنین برای دفاعیه نهایی می‌توان از این جملات استفاده کرد:
«مایل هستم که به صورت خلاصه و روشن بر اظهارات شهود تاکید کنم…» و یا «در خصوص این موضوع، در پرونده مشابه دیگری قبلاً چنین تصمیم گیری شده که …..»

ارزیابی شخص ثالث
ممکن است طرفین تمایل خود را برای حل موضوع از طریق داوری اعلام کرده باشند، اما قصد نداشته باشند تا نظر داور قطعی و نهایی باشد. در این صورت هدف اصلی طرفین از ارجاع امر به داوری، آن است که یک داور بیطرف به عنوان شخص ثالث، در خصوص موضوع مورد مناقشه آنان، نظرش را به صورت غیر الزام آور و صرفاً به صورت ارزیابی اظهارات طرفین اعلام کند.

در این صورت بهتر است که به جای داوری، جلسه ارزیابی اظهارات برگزار شود و موضوع برای تایید ارزیابی بی‌طرفانه، به جای ارجاع به داور، به شخص ثالث واگذار گردد. در صورت برگزاری جلسه ارزیابی، طرفین معمولاً اظهارات و مستندات خود را برای اعلام نظر به صورت کتبی به شخص ثالث ارائه می‌کنند. ارزیابی، یک روش غیر الزام‌آور بوده که معمولاً فقط برای کمک به حل و فصل توافقی دعوی توسط طرفین انجام می‌شود.3

In this article

Join the Conversation