به خانواده دادگر بپیوندید


Email/ایمیل
Name/نام

تهمینه میلانی با دادگر از حقوق زنان می‌گوید

تهمینه میلانی، جزو کارگردانان آگاه، منتقد و صاحب سبکی است که کار خود را در سینمای ایران با قدرت آغاز کرد. نخستین فیلم او در مقام کارگردان، بچه‌های...

40
40
Share

تهمینه میلانی، جزو کارگردانان آگاه، منتقد و صاحب سبکی است که کار خود را در سینمای ایران با قدرت آغاز کرد. نخستین فیلم او در مقام کارگردان، بچه‌های طلاق بود که جایزه بهترین فیلم هشتمین جشنواره فیلم فجر ایران را در سال 1368 به خود اختصاص داد. انتخاب یک موضوع کاملاً اجتماعی و بحث برانگیز برای اولین فیلم یک کارگردان تازه کار، میلانی را جزو آن دسته از معدود فیلمسازانی قرار داد که کار خود را آگاهانه، معنادار و با هدف شروع کردند. دومین سیمرغ، از جشنواره هفدهم فجر و بابت فیلمنانه فیلم دو زن به او اهدا شد. حضور محوری زنان در فیلم‌های میلانی و انتخاب موضوعات خانوادگی و اجتماعی، این کارگردان را به یک منتقد اجتماعیِ موفق و خوش‌ذوق در زمینه حقوق زنان تبدیل کرده که بیننده با دیدن آثار او، چاره‌ای جز تفکر به آنچه او هنرمندانه ولی صریح ارایه کرده ندارد؛ و تفکر، چیزی است که سینمای ایران بیش از هرچیز به آن نیاز دارد. این کارگردان و تهیه کننده ارزشمند سینما، پذیرای گفتگو با مجله دادگر بود و فرصتی فراهم شد تا از منظر حقوقی به تلاش‌های او نگاهی بکنیم و نظر این هنرمند را در مورد کارهایش جویا شویم.

 

دادگر: شما به عنوان یکی از مدافعین حقوق زنان محسوب می‌شوید. آیا تاکنون به این فکر کرده‌اید که به عنوان وکیل مدافعِ حقوق زنان نیز فعالیت کنید؟
خیر. من نویسنده و فیلم‌ساز هستم و ساخت فیلم در زمینه مسائل زنان و نقد اجتماعی برای من کافی است. توجه داشته باشید که ما تعداد خوبی از حقوقدان‌های موثر در زمینه مسائل زنان داریم، اما فیلم‌ساز در این زمینه زیاد نیست.

دادگر: فکر می‌کنید که یک وکیل یا یک قاضی، تا چه حد در ایجاد تغییر در قوانین مربوط به حقوق زنان تاثیرگذار است؟
قطعاً تاثیر داشته و دارد. خصوصاً در دوره‌ی اصلاحات، که فعالیت‌های خانم‌هایی چون مهرانگیز کار، شیرین عبادی، آقای عبدالکریم لاهیجی و … در تغییر قوانین تاثیر گذاشت. حتی اگر این تغییر اندک باشد. متاسفانه اغلب افراد موثر در این زمینه بدلیل فشارهای وارده، یا از کشور خارج شده‌اند یا دامنه فعالیت کمی برایشان مانده است. اما امروزه از طرف دولت آقای روحانی تحرکاتی در زمینه تغییر نگرش اجتماعی نسبت به زنان، بویژه از طرف خانم‌ها شهین مولاوردی، معصومه ابتکار و فاطمه راکعی احساس می‌شود.

دادگر: شما فیلم‌های مختلفی در مورد حقوق زنان، از حق حضانت فرزندان تا ممنوعیت سفر بدون اجازه همسر و نابرابری‌های اجتماعی زنان و غیره ساخته‌اید. کدام معضل حقوقی زنان در ایران و یا به طورکلی در دنیا را مهمتر می‌دانید و به آن اولویت می‌دهید؟
بازگرداندن هویت انسانی و فردی زنان که در فیلم
«دو زن» به آن پرداخته‌ام.

دادگر: فکر می‌کنید کدامیک از فیلم‌هایی که ساخته‌اید باعث ایجاد تغییراتی در حقوق مربوط به زنان شده است؟
فیلم «واکنش پنجم» با کانسپت حق مادری پس از فوت همسربسیار تاثیر گزار بود. پیش از آن، بر اساس قانون‌، حضانت کودکان بعد از فوت پدر‌، به پدر بزرگِ پدری‌، و در صورتی که پدر بزرگ در قید حیات نبود به عموی فرزندان سپرده می‌شد و مادر حتی اگر توانایی نگاهداری از فرزندان خود را داشت‌، از حضانت آنها محروم می‌شد. اما امروزه این قاضی دادگاه است که بر اساس قابلیت‌های مادر تصمیم می‌گیرد که حضانت بچه‌ها به چه کسی سپرده شود، که قدمی است کوچک، ولی مثبت

دادگر: دادگر به عنوان یک مجله حقوقی همیشه در تلاش برای آگاه‌سازی و آموزش مسایل حقوقی به مردم است. ما اعتقاد داریم با آگاهی و آموزش، شهروندان زندگی بهتری خواهند داشت. به نظر شما بهترین روش آگاه سازی مردم از قوانین در دنیای امروز چیست و به طور کلی نقش آموزش، در بهبود وضعیت زنان چیست؟
متاسفانه اغلب بانوان کشور از حداقل حقوقی که قانون برای آنها در نظر گرفته است، آگاهی ندارند و برای همین از این قوانین به نفع خود بهره نمی‌برند. در حال حاضر آگاهی دادن به بانوان کشور در مورد حق و حقوق ولو اندک ایشان در قانون کشور، بعنوان اولین حرکت، ضروری است.

دادگر: آیا تاکنون در موقعیتی قرار گرفته‌اید که حقوق‌تان به عنوان یک زن تضییع شود؟
البته به وفور. مشکل زنان ایران تنها محدود به قانون نمی‌شود و نگرش فرد تصمیم گیرنده‌، چه بعنوان قاضی دادگاه و چه بعنوان مسئول تصمیم گیرنده بسیار مهم است. این که این فرد چه خاستگاه اجتماعی و چه نگرشی به زن دارد. گاه پیش آمده که مسئولی به من گفته است چرا شما کارگردانی می کنید، بروید خانه خانه‌داری کنید! که این فرمایش کاملاً شخصی است و قانونی نیست.

دادگر: در همین مدت کوتاه که در کانادا اقامت داشتید، آیا تفاوتی بین رعایت حقوق زنان در مقایسه با ایران مشاهده کردید؟
مدت حضور من یک هفته بود که البته کافی نیست. اما از آن جا که آشنایانی در کانادا دارم و البته تاحدودی با قوانین کانادا، آمریکا و اروپا آشنا هستم تصور می‌کنم، کانادا به نسبت کشورهای دیگر از نظر حقوقی و اجتماعی برای بانوان احترام قابل توجهی قائل است که البته تا این قوانین‌، کاملاً عملی شود ، زمان می‌برد.

دادگر: وضعیت حقوق زنان در دنیا را در یک جمله می‌توانید خلاصه کنید؟
راه درازی مانده تا جامعه جهانی به هویت فردی انسان‌ها احترام بگذارد

دادگر: به نیمه پر لیوان نگاه کنیم. آیا قصد دارید در خصوص تغییرات مثبتی که در خصوص حقوق زنان در جامعه ایران ایجاد شده فیلمی درست کنید؟
حقیقتاً اتفاق خوبی نیفتاده است که به آن فکر کنم. تغییرات کوچک مثبت با فشار جامعه اتفاق افتاده و تغییرات منفی از طرف مسئولان، که هیچ یک قابل تامل نیست که فیلمی در باره آن ساخته شود و مشکل همچنان باقیست و در برخی موارد از جمله فعالیت زنان در عرضه اجتماعی و اقتصادی فضا محدودتر و قابل نقدتر شده است

 

dadgar main author

In this article

Join the Conversation